Адам терісінде қанша бактерия бар

Адам денесі ең мұқият тазалық сақталған жағдайда да толықтай «бос» болмайды. Терінің беткі қабатында микроскопиялық тіршілік иелері үнемі өмір сүреді және олар адаммен бірге алғашқы күндерден бастап қатар жүреді. Ұзақ уақыт бойы бұл ағзалар тек қауіп көзі ретінде қабылданды. Қазіргі ғылым әлдеқайда күрделі әрі теңгерімді көріністі ұсынады. Терідегі бактериялар саны мен олардың маңызын түсіну үшін бұл микродүниенің ауқымына назар аудару қажет.

Шамамен сандық көрсеткіштер

Тері адам ағзасындағы ең ірі мүше саналады және микроағзалар үшін кең орта болып табылады. Ғалымдардың бағалауынша, оның бетінде триллиондаған бактерия жасушалары бар. Дегенмен нақты сан көптеген жағдайларға байланысты өзгеріп отырады.

Орташа көрсеткіштерді былайша сипаттауға болады:

• бір шаршы сантиметр аумақта бірнеше мыңнан миллиондаған бактерия кездеседі;
• бүкіл дене бойынша микроағзалардың жалпы саны шамамен 10¹² жасушаға жетеді;
• әртүрлі аймақтарда тығыздық айқын айырмашылық көрсетеді.

Алақан, бет және қолтық маңы бактерияларға ерекше бай. Құрғақ аймақтарда олардың саны аз болады. Ылғалды жерлер көбеюге қолайлы орта қалыптастырады.

Неліктен таралуы біркелкі емес

Тері құрылымы мен қызметі жағынан біртекті емес. Оның қалыңдығы, ылғал деңгейі және май бездерінің белсенділігі әртүрлі. Осындай ерекшеліктер микробтық қауымдастықтың құрамына тікелей ықпал етеді.

Таралуға әсер ететін негізгі факторлар мыналар:

• ылғалдылық пен температура деңгейі;
• тері майының мөлшері;
• оттегінің қолжетімділігі.

Мысалы, тері қатпарлары мен жабық аймақтарда бактериялар тезірек көбейеді. Ашық бөліктер жиі кебеді және ультракүлгін сәулеге ұшырайды. Соның нәтижесінде әр аймақта өзіндік микрожүйе қалыптасады.

Қандай түрлер жиі кездеседі

Терідегі микробтық орта жүздеген түрден тұрады. Олардың басым бөлігі адамға зиян келтірмейді, керісінше пайда әкеледі. Бұл ағзалар тұрақты экожүйе түзеді.

Ең кең таралған топтарға мыналар жатады:

• стафилококктар, олар патогендерден қорғауға қатысады;
• коринебактериялар, ылғалды аймақтарға бейімделген;
• пропионибактериялар, май бездерімен тығыз байланысты.

Бұл микроағзалар өзара тепе-теңдікте өмір сүреді. Теңгерім бұзылған жағдайда қабыну үдерістері пайда болуы мүмкін. Сол себепті микрофлора құрамы денсаулық үшін маңызды.

Бактериялардың ағзаға әсері

Ұзақ уақыт бойы микробтар тек зиянды деп саналды. Қазіргі таңда олардың қорғаныш қызметі бар екені дәлелденді. Көптеген түрлер қауіпті патогендердің орнығуына жол бермейді.

Пайдасы бірнеше бағытта байқалады:

1. Қорек үшін бәсекелестік. Пайдалы бактериялар өз орнын алып, зиянды түрлердің көбеюіне кедергі жасайды. Бұл жұқпа қаупін төмендетеді.
2. Иммундық жүйені қолдау. Микрофлорамен тұрақты байланыс жергілікті иммунитетті жаттықтырады. Тері қауіпке тезірек жауап береді.
3. Қышқылдық тепе-теңдікті сақтау. Бактериялардың тіршілік өнімдері қорғаныш ортаны ұстап тұрады. Мұндай жағдай патогендерге қолайсыз.

Шамадан тыс стерилизация кезінде бұл тепе-теңдік бұзылады. Соның салдарынан тері әлсіздене түседі. Сондықтан артық тазалық әрдайым пайдалы бола бермейді.

Гигиенаның бактерия санына әсері

Жуыну мен антисептиктерді қолдану микроағзалар санын едәуір азайтады. Алайда бұл әсер уақытша сипатқа ие. Бактериялар қауымы тез қалпына келеді.

Бұл үдерістің жылдамдығына келесі жайттар ықпал етеді:

• жуыну жиілігі және қолданылатын құралдардың құрамы;
• терінің күйі мен жас ерекшелігі;
• қоршаған орта жағдайлары.

Тазалаудан кейін бірнеше сағат ішінде микрофлора бастапқы деңгейіне жақындайды. Бұл терідегі бактериялардың үнемі жаңарып отыруымен байланысты. Оларды толық жою мүмкін емес әрі қажет те емес.

Бұл мәліметтерді білудің маңызы

Микробтық өмірдің ауқымын түсіну адам көзқарасын өзгертеді. Бактериялар тек қауіп көзі ретінде қабылданбайды. Олардың қызметтік рөлі айқындала түседі.

Сандық және таралу ерекшеліктерін білу:

• тері күтіміне саналы түрде қарауға көмектеседі;
• кейбір дерматологиялық мәселелердің себептерін түсіндіреді;
• антисептиктерді орынды қолдануға мүмкіндік береді.

Ғылыми көзқарас микродүниеден қорқуды азайтады. Күрестің орнына тепе-теңдікке ұмтылыс пайда болады. Бұл күнделікті гигиенада аса маңызды.

Адам терісінде триллиондаған бактерия жасушалары өмір сүреді және олар біркелкі таралмаған. Бұл микроағзалар күрделі экожүйе құрайды. Олардың басым бөлігі қорғаныш қызмет атқарады. Тепе-теңдіктің бұзылуы бактериялардың өзінен гөрі зияндырақ болуы мүмкін. Микрофлораның рөлін түсіну денеге күтімді сауатты ұйымдастыруға көмектеседі.