Алғашқы ғарыштық спутникті кім жасады

Ғарышты игеру XX ғасырдағы ең ірі технологиялық серпілістердің бірі болды. Атмосфера шегінен шығу идеясы әртүрлі елдердің ғалымдары мен инженерлерін ортақ мақсатқа жұмылдырды. Адамның ғарышқа ұшуына дейін техника орбитада жұмыс істей алатынын дәлелдеу қажет еді. Сол шешуші қадам Жердің жасанды серігін ұшыру арқылы жүзеге асты. Оның пайда болу тарихы нақты тұлғалармен, батыл идеялармен және сол кезеңнің саяси жағдайымен тығыз байланысты.

Ғарыш дәуірінің басталуындағы тарихи жағдай

Өткен ғасырдың ортасында жетекші мемлекеттер зымыран техникасын белсенді дамытты. Бұл зерттеулердің ғылыми ғана емес, әскери маңызы да зор болды, өйткені баллистикалық зымырандар пайдалы жүктемені алысқа жеткізу құралы ретінде қарастырылды. Уақыт өте келе сол технологиялар орбитаға аппарат шығаруға мүмкіндік беретіні анықталды. Осы түсінік алғашқы серіктердің жобаларын дүниеге әкелді.

Нақты есімдерге көшпес бұрын, міндеттің ауқымын ескеру маңызды. Серікті жасау ғылым, өндіріс және мемлекеттік басқарудың үйлесімді жұмысын талап етті.

Алғашқы серікті жасаудағы Кеңес Одағының рөлі

Жердің алғашқы жасанды серігі Кеңес Одағында жасалып, ұшырылды. Жоба құпия жағдайда және өте қысқа мерзімде іске асырылды. Ел басшылығы бұл қадамды ғылыми мүмкіндіктерді әлемге көрсету тәсілі ретінде қабылдады. Соның нәтижесінде қарапайым, бірақ сенімді аппарат жасалды.

Ұшыру алдында мамандар көптеген сынақ жүргізді. Олар құрылғының аса үлкен жүктемелерге және ғарыш жағдайына төтеп бере алатынын тексерді.

• ықшам пішін орбитада тұрақтылықты қамтамасыз етті;
• құралдардың аз болуы істен шығу қаупін төмендетті;
• радиотаратқыш ұшуды бақылауға мүмкіндік берді;
• герметикалық корпус ішкі жүйелерді қорғады.

Дәл осы қарапайымдылық миссияның сәтті өтуіне себеп болды.

Бас конструктор және оның ұжымы

Алғашқы серікті жасау ісінде Сергей Королев шешуші тұлға болды. Ол зымыран-ғарыш саласындағы инженерлер мен ғалымдар тобын басқарды. Оның жетекшілігімен аппаратты орбитаға шығара алатын зымыран тасығыш әзірленді. Королев әртүрлі ғылыми бағыттарды бір мақсатқа біріктіре алды.

Конструктордың командасында аэродинамика, радиотехника және материалтану саласының мамандары болды. Олардың бірлескен еңбегі бұрын тек теория ретінде қарастырылған мәселелерді шешуге жол ашты.

Ұшыру сәті және оның маңызы

Алғашқы серік 1957 жылдың 4 қазанында орбитаға шығарылды. Бұл күн ғарыш дәуірінің басталуының символына айналды. Аппараттың радиосигналдары бүкіл әлем бойынша қабылданып, ұшырудың сәтті өткенін дәлелдеді. Оқиға қоғамда үлкен резонанс туғызды.

Осы жетістіктен кейін ғарышты зерттеуге деген көзқарас түбегейлі өзгерді. Орбиталық ұшулар енді тек теориялық мүмкіндік болып саналмады.

1. Сәтті ұшыру объектілердің орбитада ұзақ уақыт жұмыс істей алатынын көрсетті.
2. Тәжірибе атмосфера тығыздығы мен радиобайланыс туралы құнды деректер берді.
3. Бұл жетістік басқа мемлекеттердің ғарыш бағдарламаларын жеделдетті.

Аталған салдарлар ғылым мен техникада бүгінге дейін сезіліп келеді.

Неліктен дәл осы серік бірінші болды

Құрылым мен мерзімді дұрыс таңдау шешуші рөл атқарды. Кеңес инженерлері күрделі тәжірибелерге емес, жүзеге асуы нақты жобаға басымдық берді. Мұндай тәсіл бәсекелестерден озып шығуға мүмкіндік жасады, өйткені олар анағұрлым күрделі міндеттерге назар аударған еді. Нәтижесінде алғашқы қадам ең маңыздысына айналды.

Бұл тәжірибе табыс тек идеяға емес, дұрыс басымдық қоюға да байланысты екенін көрсетті.

Алғашқы ғарыштық серіктің жасалуы ұжымдық еңбектің және инженерлік шеберліктің нәтижесі болды. Бұл жоба ғылыми батылдық пен практикалық есептің үйлесімін айқын көрсетті. Ұшыру орбитаны әрі қарай зерттеуге және ғарыш кеңістігін игеруге жол ашты. Ол адамзаттың техника мүмкіндіктері туралы түсінігін түбегейлі өзгертті. Дәл осы оқиғадан ғылым тарихындағы жаңа кезең басталды.