Кесірткелер мен олардың құйрықтары туралы 17 қызықты фактілер

Кесірткелер Жер бетіндегі ең көне әрі алуан түрлі омыртқалы жануарлардың қатарына жатады. Бұл бауырымен жорғалаушылар шөлейттен бастап тропикалық ормандарға дейінгі әртүрлі ортаға бейімделе алған. Олардың тіршілігінде құйрық ерекше рөл атқарады, өйткені ол бір ғана қызметпен шектелмейді. Бұл мүше қозғалысқа, қорғанысқа және айналамен өзара әрекетке қатысады. Құйрықтың қасиеттері ғалымдардың назарын көптен бері аударып келеді. Төменде кесірткелер өміріндегі осы мүшенің маңызын ашатын деректер келтірілген.

1. Құйрық кесірткеге жыртқыштан құтылуға көмектеседі. Қауіп төнген сәтте жануар оны тастап кете алады. Қимылдап жатқан бөлшек қарсыластың назарын басқа жаққа аударып, иесіне қашып кетуге мүмкіндік береді.
2. Құйрықтың бөлінуі кездейсоқ болмайды. Оның құрылымында арнайы ажырау аймақтары бар. Бұл ерекшелік ауыр жарақатсыз құтылуға жағдай жасайды.
3. Тасталған құйрық біраз уақыт қозғала береді. Бұлшықеттердің жиырылуы жүйке импульстерінің сақталуымен түсіндіріледі. Мұндай әсер жыртқышты одан әрі алаңдатады.
4. Жоғалған құйрық қайтадан өсіп шыға алады. Қалпына келген бөліктің негізін сүйек емес, шеміршек тіні құрайды. Сондықтан оның сыртқы көрінісі бастапқы нұсқадан өзгеше болады.
5. Қайта өскен құйрық көбіне әлсіздеу келеді. Оның құрылысы қарапайым, ал икемділігі кейде төмен болады. Соған қарамастан негізгі қызметтерін атқара алады.
6. Кейбір кесіртке түрлерінде құйрықта май қоры жиналады. Қолайлы кезеңде артық энергия осы жерде сақталады. Қорек тапшы уақытта бұл қор тіршілікті ұстап тұрады.
7. Құйрықтан айырылу ағза үшін үлкен шығынмен байланысты. Тіндердің қайта қалпына келуі көп энергия талап етеді. Осы себепті өсу мен көбею уақытша баяулауы мүмкін.
8. Құйрық тепе-теңдікті сақтауға қатысады. Жылдам қозғалыс кезінде ол денені тұрақтандырады. Бұл қасиет күрт бұрылыстарда ерекше маңызды.
9. Ағашта өмір сүретін кесірткелер үшін құйрық өрмелеуді жеңілдетеді. Ол қосымша тірек қызметін атқарады. Мұндай мүмкіндік құлап кету қаупін азайтады.
10. Кейбір түрлер құйрықты қорғаныс құралы ретінде қолданады. Кенет соққылар ұсақ қарсыласты үркіте алады. Мұндай әрекет шабуылды болдырмауға көмектеседі.
11. Құйрықтың түсі дененің қалған бөлігінен ерекшеленуі мүмкін. Ашық реңктер жыртқыштың назарын дәл осы жерге аударады. Нәтижесінде өмірлік маңызды мүшелер қауіптен тыс қалады.
12. Жас кесірткелерде құйрықтың түсі ересектерге қарағанда қанығырақ болады. Бұл қорғаныс тәсілінің тиімділігін арттырады. Уақыт өте келе реңк бәсеңдеуі ықтимал.
13. Құйрық жұптасу кезінде де рөл атқарады. Аталықтар оны қозғау арқылы күшін және белсенділігін көрсетеді. Мұндай қимылдар ұрғашының назарын аударуға көмектеседі.
14. Құйрығынан айырылған дараның әлеуметтік орны төмендеуі мүмкін. Әлсіреген кесіртке бәсекеге қабілетсіз болып көрінеді. Бұл аумақ пен қорекке қол жеткізуге әсер етеді.
15. Қалпына келу жылдамдығы түріне және орта жағдайына байланысты. Температура мен қорек сапасы маңызды рөл атқарады. Қолайлы жағдайда регенерация тез жүреді.
16. Құйрықта көптеген бұлшықеттер мен қан тамырлары орналасқан. Ол қан айналымы мен жылу реттелуіне қатысады. Бұл қасиет ыстық климатқа бейімделуді жеңілдетеді.
17. Кейбір кесірткелер құйрықты белгі беру үшін пайдаланады. Ырғақты қозғалыстар арқылы ақпарат жеткізіледі. Осылайша қауіпті ескерту немесе аумақты белгілеу жүзеге асады.

Кесірткелердің құйрығын зерттеу бір ғана мүшенің қаншалықты көп қызмет атқара алатынын көрсетеді. Ол қорғаныс, тірек және байланыс құралы ретінде қатар қолданылады. Бұл бөліктің жоғалуы қиындық тудырғанымен, қайта қалпына келу қабілеті тәуекелді азайтады. Осындай ерекшеліктер табиғаттағы бейімделудің икемділігін дәлелдейді. Кесірткелер эволюцияның өмір сүру үшін тиімді шешімдер таба алатынын айқын көрсетеді.