Никола Тесла туралы 31 қызықты деректер

Адамзаттың ғылыми-техникалық дамуы күнделікті өмірді түбегейлі өзгерткен көптеген көрнекті ғалымдар мен инженерлердің еңбегінің арқасында жүзеге асты. Кейбір өнертапқыштар көзі тірісінде бүкіл әлемге танылса, өзгелерінің жетістіктері арада ондаған жыл өткен соң ғана лайықты бағаланды. Солардың қатарында өз дәуірінен әлдеқайда озық ойлаған ең жұмбақ жаңашылдардың бірі — Никола Тесла бар. Оның жаңалықтары электр энергетикасының, радиотехниканың және электр инженериясының дамуына орасан зор ықпал етті. Бүгінде де ғалымның есімі батыл ғылыми тәжірибелердің, ерекше ойлау қабілетінің және жаңа жаңалықтарға деген ұмтылыстың символы болып саналады.

1. Никола Тесла 1856 жылғы 10 шілдеде сол кездегі Австрия империясының құрамындағы Смилян ауылында дүниеге келген. Қазіргі таңда бұл елді мекен Хорватия аумағында орналасқан, сондықтан бірнеше мемлекет оны өздерінің мәдени мұрасының бір бөлігі ретінде құрметтейді.
2. Болашақ ғалымның әкесі православие шіркеуінің дін қызметкері болған және ұлының да осы жолды жалғастыратынына үміттенген. Алайда жасөспірім инженерлік мамандықты таңдап, физика мен математикаға ерекше қызығушылық танытты.
3. Болашақ өнертапқыш бала кезінен-ақ ғажайып есте сақтау қабілетімен ерекшеленді. Ол мол ақпаратты оңай жаттап алып, күрделі механизмдерді ешқандай сызбасыз көз алдына елестете алатын.
4. Зерттеуші құрылғыларды санасында толықтай жобалайтын ерекше қабілетке ие болды. Соның арқасында көптеген құрылым әуелі ойша жасалып, кейін іс жүзінде айтарлықтай түзетусіз жүзеге асырылды.
5. Болашақ инженер Грац қаласындағы Жоғары техникалық училищеде білім алды. Дәл сол жерде оның айнымалы токқа және электр машиналарының жұмыс істеу қағидаларына деген қызығушылығы түпкілікті қалыптасты.
6. Оқу орнын аяқтағаннан кейін маман Еуропадағы телеграф компанияларында біраз уақыт еңбек етті. Бұл тәжірибе оған электр техникасындағы практикалық мәселелерді тереңірек түсінуге мүмкіндік берді.
7. 1884 жылы дарынды инженер Америка Құрама Штаттарына қоныс аударды. Қалтасында аз ғана қаражат болғанына қарамастан, көп ұзамай Томас Эдисонның компаниясына жұмысқа орналасты.
8. Эдисонмен бірге атқарған қызметі ұзаққа созылған жоқ. Екі әйгілі инженердің электр жүйелерінің болашағына қатысты көзқарастары бір-біріне сәйкес келмеді.
9. Ең үлкен пікірталас «токтар соғысы» деп аталған тарихи бәсекеге байланысты болды. Тесла айнымалы ток жүйесін қолдаса, Эдисон тұрақты токты кеңінен енгізуге күш салды.
10. Ғалымның әзірлемелері электр энергиясын алыс қашықтықтарға тиімді жеткізу жүйесін жасауға мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта дәл осы қағида әлемнің көптеген елдерінде қолданылады.
11. Инженердің ең маңызды жетістіктерінің бірі — көп фазалы электрмен жабдықтау жүйесін жасау болды. Мұндай технология энергетикалық желілердің тиімділігін едәуір арттырды.
12. Өнеркәсіпші Джордж Вестингаузбен бірлесіп жұмыс істеген өнертапқыш өз идеяларын өндірісте табысты жүзеге асырды. Соның нәтижесінде айнымалы ток кең көлемде тарала бастады.
13. Ниагара сарқырамасының маңында салынған электр станциясы замандастарына зор әсер қалдырды. Оның құрылысында Тесланың ғылыми еңбектеріне негізделген техникалық шешімдер пайдаланылды.
14. 1891 жылы ғалым әйгілі Тесла катушкасын жасады. Бұл құрылғы бүгінгі күнге дейін ғылыми тәжірибелерде, оқу көрсетілімдерінде және кейбір электрондық жабдықтарда қолданылады.
15. Зерттеуші көпшілік алдында өткізген дәрістерінде электр разрядтарын әсерлі түрде көрсететін тәжірибелер ұйымдастыратын. Осындай көріністер тек мамандардың ғана емес, қарапайым көрермендердің де назарын аударды.
16. Жаңашыл ғалым энергияны сымсыз жеткізу бағытында алғашқылардың бірі болып тәжірибе жүргізді. Ол кезеңде мұндай жобаны толық іске асыру мүмкін болмағанымен, көптеген идея кейін өте болашағы зор екені дәлелденді.
17. Инженер радиобайланысты зерттеуге де үлкен көңіл бөлді. Ғылым тарихын зерттеушілердің бір бөлігі оның осы салаға қосқан үлесі ұзақ уақыт бойы жеткілікті бағаланбаған деп есептейді.
18. XIX ғасырдың соңында өнертапқыш механизмдерді қашықтан басқару мүмкіндігін көрсетті. Радиомен басқарылатын қайықтың көрсетілімі көрмеге келген жұртшылықты қатты таңғалдырды.
19. Зерттеуші болашақта адамдардың кез келген қашықтықтан бірден хабар алмаса алатынын болжаған. Бұл болжам қазіргі заманғы ұялы байланыс технологияларын еске түсіреді.
20. Замандастары ғалымның ерекше еңбекқорлығын жиі атап өткен. Куәгерлердің айтуынша, ол кейде тәулігіне бірнеше сағат қана ұйықтайтын.
21. Өнертапқыш ешқашан отбасы құрмаған және бар өмірін ғылымға арнаған. Өзінің пікірінше, отбасылық өмір зерттеу жұмыстарынан алаңдатуы мүмкін еді.
22. Теслада түрлі жабысқақ әдеттер болғаны белгілі. Әсіресе үш санына бөлінетін сандарға ерекше мән беруі және өзіндік күрделі рәсімдерді ұстануы кеңінен танымал.
23. Нью-Йорк саябақтарындағы кептерлерді қоректендіру ғалымға зор қуаныш сыйлайтын. Ол әсіресе бір ақ кептерге ерекше ықылас танытып, оны таныстарына бірнеше рет айтып берген.
24. Инженер өмір бойы әртүрлі мемлекеттерде үш жүзден астам патент алды. Солардың едәуір бөлігі қазіргі заманғы технологиялардың негізіне айналды.
25. Зерттеуші бірнеше еуропалық тілді еркін меңгерген. Бұл қабілет оған ғылыми әдебиеттерді оқуға және түрлі елдердің әріптестерімен еркін байланыс орнатуға көмектесті.
26. Ұлы инженердің құрметіне магниттік индукцияның өлшем бірлігі — тесла деп аталды. Осындай шешім оның физика ғылымының дамуына қосқан зор үлесін мойындаудың айқын белгісі болды.
27. Америкалық Tesla компаниясы да көрнекті өнертапқыштың есімімен аталған. Ғалымның өзі ешқашан электр автомобильдерін шығарумен айналыспаса да, бұл бренд оның атын мәңгілікке қалдырды.
28. Зерттеушінің көптеген жобасы тек идея күйінде қалды. Соған қарамастан олардың біразы кейінгі инженерлер мен ғалымдарға жаңа ізденістер жасауға шабыт берді.
29. Өмірінің соңғы жылдарында өнертапқыш қаржылық қиындықтарға тап болды. Соған қарамастан ол өмірінің соңына дейін ғылыми зерттеулерін тоқтатпады.
30. Никола Тесла 1943 жылғы 7 қаңтарда Нью-Йорк қаласында қайтыс болды. Оның дүниеден өткенінен кейін ғылыми мұрасына деген қызығушылық бұрынғыдан да артып, көптеген еңбегі XXI ғасырда жаңаша бағаланды.
31. Бүгінде ұлы инженердің тұлғасы көптеген аңыздар мен түрлі болжамдарға арқау болып келеді. Соған қарамастан оның шынайы ғылыми жетістіктері кез келген ойдан шығарылған оқиғадан әлдеқайда әсерлі болып қала береді.

Никола Тесла адамзат тарихындағы ең ерекше әрі дарынды өнертапқыштардың бірі ретінде мәңгі есте қалды. Оның ғылыми идеялары қазіргі өркениеттің дамуына зор ықпал етіп, бүгінгі күнге дейін инженерлерді, физиктерді және зерттеушілерді жаңа ізденістерге жігерлендіреді. Күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналған көптеген технология дәл осы ғалымның еңбектерінің арқасында дүниеге келді. Сондықтан оның өмір жолы мен ғылыми мұрасы болашақ ұрпақ үшін де маңызды әрі қызықты болып қала береді.